Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
01 Eylül 2021
ARTIK GEÇİNEMİYORUZ

2018 ve sonrasında yaşadığımız kur krizleri, paramızı pula çevirdi. Semt pazarlarında filesini 50 liraya dolduranlar, şimdi 100 liranın yetmediğini söylüyor. Halk geçim sıkıntısı çekiyor. Zira ortalama fert başına gelir seviyesi düştü.

ARTIK GEÇİNEMİYORUZ

Fert başına GSYH, aynı zamanda gelir artışını gösterir. Gelir artışı halkın refah düzeyini etkileyen en önemli faktördür.

Aşağıdaki tablodan izlenebileceği gibi, Türkiye’de cari nominal ABD doları olarak fert başına GSYH 2008 yılında 10.931 dolar oldu. 2013’te 12.519 dolara yükseldi. Fakat sonrasında düşmeye başladı ve en son 2020 yılında 8 bin 599 dolara gerileyerek, 12 yıl sonra 2008 yılının altında kaldı.

Dolar olarak Fert Başına GSYH’nın düşmesinde, kur değişmeleri etkili oldu. Ancak Türkiye’de kur değişmeleri aynı zamanda makro dengeleri ve özellikle enflasyon yoluyla satına alma gücünü ve halkın refahını düşürdü.

2018 kur şoku ve sonrasında kurlarda aşırı değerlenme enflasyon yoluyla satın alma gücünü düşürdü, ithal mallar daha pahalı geldi. İthal girdi kullanan üretici ve ithal tüketim malı kullanan tüketicinin TL geliri aynı oranda artmadığı için, şimdi eskiye oranla aynı parayla daha az ithal malı alabiliyorlar.

Fert Başına GSYH diğer ülkelere göre de nispi olarak geriledi.

Türkiye’nin fert başına gelir seviyesini yorumlayabilmek için, dünya ortalaması ile ve başka ülkelerle karşılaştırmak gerekir.

1. Başkanlık dönemi ile birlikte fert başına gelir dünya ortalamasının altına düştü.

Türkiye’de fert başına GSYH, 2003 ve 2004 yıllarında dünya ortalamasının altında kaldı, 2005-2016 yılları arasında üstünde seyretti 2017 sonrasında yeniden altında kaldı.

IMF Ekim 2020 raporuna göre;

* 2020 yılında dünya fert başına GSYH ortalaması 10954 dolardır.

* Türkiye’ de Fert Başına GSYH dünya ortalamasından daha düşük 8599 dolardır.

2. Türkiye, Güney Amerika ülkeleri ile önde başladığı yarışı sonda bitirdi.

Fert başına gelir olarak, 2020 yılında ekonomik kriz içinde olan Arjantin, büyüme sorunu yaşayan Meksika ve protestolara sahne olan Şili ile karşılaştırırsak, çok iç açıcı bir tablo göremiyoruz.

Türkiye ile Şili’de 2003 yılında fert başına gelir, sırasıyla 4718 ve 4772 dolar olarak, yaklaşık aynı seviyede idi. 2009 krizinden sonra Şili lehine fark açıldı ve 2019’da fert başına gelir;

* Şili’de 16709

* Türkiye de ise 9127 dolardır.

Buna rağmen Şili’de halk, 2020 yılında sokaktaydı, protestolarda ölenler yaralananlar ve tutuklananlar oldu. Protestoların nedeni Şili’de gelir dağılımının aşırı bozulması, özel sigorta şirketlerinin fos çıkması ve halkın yoksullaşmasıdır. O kadar ki 2019 asgari ücret 420 dolardır. Yılda 5040 dolar eder. Oysa ki Şili’de ortalama fert başına nominal GSYH aynı yıl için 16079 dolardır.

3. Türkiye, FBGSYH sıralamasında da yarışı kaybetti.

2003 yılında Türkiye, dünya ortalaması olarak ve bizim gibi bazı gelişmekte olan ülkeler itibariyle fert başına GSYH sıralamasında 4. sırada idi. 2018 de 7. sıraya geriledi.

Dünya ortalaması Türkiye ve bazı gelişmekte olan ülkelerde Fert Başına GSYH

4. Sovyetlerden ayrılan ülkeler de bizi geçti.

2002 yılında Türkiye’de Fert Başına GSYH, Rusya, Romanya, Bulgaristan ve Kazakistan’dan daha yüksekti. 2020 yılında bu 4 ülkede fert başına GSYH sıralamasında Türkiye’yi geçti. 2020 yüksektir. Fert başına GSYH’nın en düşük olduğu ülke, Türkiye oldu.

Gerçekten sözün bittiği yerdeyiz. Rakamlar yaşadıklarımızın tescili ve tercümesidir.

KAYNAK Esfender KORKMAZ / Yeniçağ
DİĞER HABERLER
DIŞ TİCARET AÇIĞINDA 100 MİLYARA BİR ADIM KALDI
DIŞ TİCARET AÇIĞINDA 100 MİLYARA BİR ADIM KALDI

Bir yıl önce 43-44 milyar dolar civarında bulunan yıllıklandırılmış ticaret açığı şimdi 98 milyar dolara dayandı. Bir yılda yüzde 100’den fazla artış oldu.

YUMURTA FİYATINDA SERT ARTIŞ
YUMURTA FİYATINDA SERT ARTIŞ

Gıda fiyatlarındaki artıştan yumurta da etkilendi. Geçen ay tanesi 2 lira olan organik yumurtanın fiyatı 4 liraya yükseldi. Esnaf fiyatların haftalık olarak değiştiğini ifade etti.

EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA
EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA

TÜİK eylül ayında resmi enflasyonun yıllık yüzde 83,45 olarak hesaplandığını açıkladı. 24 yılın en yüksek enflasyonu yaşanırken iktidar baz etkisine güveniyor. Bu enflasyon hesabı ücret zamlarını etkileyecek.

GIDA SEKTÖRÜNDE 106 BİN 821 ŞİRKET RİSKLİ KATEGORİDE
GIDA SEKTÖRÜNDE 106 BİN 821 ŞİRKET RİSKLİ KATEGORİDE

Hazine ve Maliye Bakanlığı gıda sektöründe, 106 bin 821 şirketi vergisel yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmeyen mükellef açısından riskli kategorisinde bulunduğunu açıkladı.