Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
BARRY CALLEBAUT
BEL KARPER
Cargill
Doğadan
Tarım Kredi Birlik
Bolez Piliç
Badem Su
İzmir Su
Elmacık Atasu
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Pepsi
Tuborg_Bira
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
31 Ağustos 2021
AĞUSTOS ENFLASYONUNDA SÜRPRİZ YAŞANIR MI?

3 Eylül Cuma günü açıklanacak ağustos ayı oranları birçok yönden kritik. Belki o gün hem bazı önemli kararların alınmasını gerektirecek eşiklerin aşıldığını, hem de üretici fiyatlarında adeta soluksuz devam eden yükselişin durduğunu göreceğiz.

AĞUSTOS ENFLASYONUNDA SÜRPRİZ YAŞANIR MI?

Cuma günü açıklanacak TÜFE değişim yıllıkta yüzde 19’un üstünde bir orana işaret ederse Merkez Bankası ne yapacak?

Kamuoyundaki özet görüş, “Merak etmeyin TÜİK halleder” biçiminde. Bu duruma gelinmiş olması TÜİK adına büyük talihsizlik.

Yİ-ÜFE’de temmuz sonunda yüzde 44.92’ye ulaşan yıllık oranın ise ağustosla birlikte yönünü aşağı çevirmesi kuvvetle muhtemel.

3 Eylül Cuma günü açıklanacak ağustos ayı oranları birçok yönden kritik. Belki o gün hem bazı önemli kararların alınmasını gerektirecek eşiklerin aşıldığını, hem de üretici fiyatlarında adeta soluksuz devam eden yükselişin durduğunu göreceğiz.

Oran ne olursa olsun üretici fiyatları hep ikinci planda kalıyor ve dikkatler tüketici fiyatlarında yoğunlaşıyor. Böyle olması da normal; bir dizi zam da, ücret artışı da TÜFE’ye göre belirleniyor. O yüzden biz de TÜFE’den başlayalım.

Bir kere Yİ-ÜFE’deki artışın yüzde 45 dayanmış olmasına bakarak bir süre sonra TÜFE’nin de bu düzeye yaklaşacağını kimse söyleyemez. İki endeks arasında geçişkenlik vardır ama bu bire bir değildir. Şu da anlaşılmış durumda, zaman içinde iki endeksteki yıllık oranların birbirine yaklaşması, yıllık Yİ-ÜFE oranının gerilemesi ve yıllık TÜFE artışının yataya yakın seyretmesi ya da biraz daha yükselmesi biçiminde gerçekleşecek.

TÜFE ağustosta da artmaya devam edecek ama bu artış yıllık oranı yukarı çekecek boyutta olacak mı, işte merak edilen de o zaten. Zaten 3 Eylül Cuma günkü açıklamada en çok buna bakılacak.

26 Ağustos’ta detaylı olarak yazdık; özetleyelim.

Ağustos ayı tüketici fiyatlarını baskılayacak iki önemli etken var.

Bunlardan biri ay ortasından geçerli olmak üzere otomobilde yapılan ÖTV düzenlemesi. Bu düzenlemeden TÜFE’ye 0.3-0.4 puan kadar katkı gelmesi bekleniyor.

Diğer katkı ise Yİ-ÜFE’yi de etkileyecek olan kurdaki gerileme. Bunlar olumlu etkenler.

Ancak bir de baskın bir olumsuzluk var. Adeta iki yıl aradan sonra açılacak okullar ve bu çerçevede yapılmakta olan harcamalardaki hızlı artış. Okul ücretleri, servis, kırtasiye, kıyafet… Üstelik bu zamlar fiyat endeksine ağustosta sınırlı bir şekilde yansıyacak, asıl yansıma eylülde olacak.

Dolayısıyla TÜFE ağustos ayında geçen yılki oranın üstüne çıkmasa bile eylülde çok büyük olasılıkla 2020 oranı aşılacak.

Geçen yılki oranların biraz üstüne çıkılması ya da altında kalınması tabii ki normalde çok önemli değil ama bu kez bu durum çok büyük önem taşıyor.

– Yıllık TÜFE değişimi yüzde 19’u aşacak mı, aşmayacak mı?

– Yani Merkez Bankası’nın politika faizinin üstüne çıkılacak mı, çıkılmayacak mı?

– Yüzde 19’un üstünde bir TÜFE oranı geldiği takdirde Merkez Bankası faiz artırımına gidecek mi, gitmeyecek mi?

– Faiz artırımına gidilmesi halinde bu kamuoyuna nasıl izah edilecek, yok eğer tersi olur ve enflasyonun altında bir faizde inat edilirse kur tırmanışı yeniden başladığında ne yapılacak?

TÜİK GEREKENİ YAPAR MI?

Bu sorular gündeme geldiğinde söylenen ne yazık ki genellikle aynı:

“TÜİK gerekeni yapar!”

Yani ne denmek isteniyor, nedir o gereken?

“TÜİK Merkez Bankası’nı faiz artırmak zorunda bırakmayacak bir oran belirler, rahat olun!”

Kamuoyunun böyle düşünme durumuna gelmiş olması ne acı, TÜİK adına ne kötü…

Yİ-ÜFE’DE YILLIK YÜZDE 45 ZİRVE GİBİ

Yİ-ÜFE’de yıllık artış geçen yılın mayıs ayında yüzde 5.53’tü. Yok yok yanlış değil, yılık artış yalnızca bu kadardı. Bu yıl mart, nisan ve haziranda aylık bazda yüzde 4’ü aşan oranları yaşayınca yıllığın daha bir yıl kadar önce yüzde 5.53 olduğuna inanası gelmiyor insanın.

Mayıstaki yıllık yüzde 5.53’ten sonra tırmanış başladı ve bu yılın temmuzuna geldik; yıllık oran artık yüzde 45’e dayanmıştı.

Üretici fiyatlarındaki artışın en büyük nedeni hiç kuşku yok ki TL’nin değer kaybıydı. Geçen yıl uzun süre yine faiz inadıyla hareket edildikten sonra Merkez Bankası operasyonuyla faiz artırılınca kur tırmanışının önüne geçildi. Aralık, ocak ve şubatta kur geriledi. Ama nedendir bilinmez, bu olumlu gidişatı sağlayan yönetim görevden alındı. Üstelik yeni yönetim de faize bugüne kadar dokunmadı, dokunamadı. Ne var ki aynı faiz bu kez uzun süre kur artışına yol açtı. Güveni yerle bir etmiştik bir kere. Kur artışı sürünce fiyatlardaki tırmanışı engelleme fırsatını da kaçırdık.

Son iki ayda durum biraz değişti. Hem piyasanın yeni yönetimi bir anlamda kanıksamış olması, hem de bu yönetimin faiz indirimine gidemeyeceğinin anlaşılması kurda gerileme sonucu doğurdu. Bu gerilemede dış etkenler de rol oynadı. Temmuzda yüzde 0.9 gerileyen sepet kur, ağustosta bu kez yüz de 1.9 değer yitirdi.

Üretici fiyatları temmuzda görece az arttı. Temmuzdaki yüzde 2.46’oran, bu yılın en düşük ikinci aylık oranı. Özellikle kurdaki baskının büyük ölçüde ortadan kalkmış olmasının etkisiyle Yİ-ÜFE’de ağustosta belki de yılın en düşük aylık artışı görülebilir. Küçük bir olasılık ama ağustosta negatif bir oran bile gündeme gelebilir.

Yıllık oranın ise yönünü aşağı çevireceği kesin gibi. Bunda hem bu yılın düşük beklenen oranı rol oynayacak, hem de baz etkisi yaratan geçen yılki oranın görece yüksekliği. Yİ-ÜFE’de hızlanma geçen yıl ağustosta başlamış ve söz konusu aydaki artış yüzde 2.35 olmuştu.

Dolayısıyla temmuz sonunda yüzde 44.92’ye ulaşan yıllık Yİ-ÜFE artışında ağustosta daha düşük bir oran görmemiz kuvvetle muhtemel.

KAYNAK Dünya / ALAATTİN AKTAŞ
DİĞER HABERLER
YUMURTA FİYATINDA SERT ARTIŞ
YUMURTA FİYATINDA SERT ARTIŞ

Gıda fiyatlarındaki artıştan yumurta da etkilendi. Geçen ay tanesi 2 lira olan organik yumurtanın fiyatı 4 liraya yükseldi. Esnaf fiyatların haftalık olarak değiştiğini ifade etti.

EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA
EPİSTEMOLOJİK KOPUŞ ENFLASYONDA

TÜİK eylül ayında resmi enflasyonun yıllık yüzde 83,45 olarak hesaplandığını açıkladı. 24 yılın en yüksek enflasyonu yaşanırken iktidar baz etkisine güveniyor. Bu enflasyon hesabı ücret zamlarını etkileyecek.

GIDA SEKTÖRÜNDE 106 BİN 821 ŞİRKET RİSKLİ KATEGORİDE
GIDA SEKTÖRÜNDE 106 BİN 821 ŞİRKET RİSKLİ KATEGORİDE

Hazine ve Maliye Bakanlığı gıda sektöründe, 106 bin 821 şirketi vergisel yükümlülüklerini kısmen veya tamamen yerine getirmeyen mükellef açısından riskli kategorisinde bulunduğunu açıkladı.

ÖZELLEŞTİRME KONUSUNDA TÜRK-İŞ’İN AÇIKLAMALARI (2003-2019 DÖNEMİ)
ÖZELLEŞTİRME KONUSUNDA TÜRK-İŞ’İN AÇIKLAMALARI (2003-2019 DÖNEMİ)

Özelleştirme sürecinin başladığı ve hızlandığı dönemde, kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan işçilerin çok büyük bölümü Türk-İş’e bağlı sendikalarda örgütlüydü.