Emeğin Gücü, Emekçinin Yanındayız...
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
TEKGIDA-İŞ SENDİKASI
Elmacık Atasu
Belkalper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Socotab
Pepsi
Tuborg_Bira
Vakıf Zeytinlikleri
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Taris
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
Elmacık Atasu
Belkalper
Sek_Süt
Yudum_Yag
ORYANTAL TÜTÜN PAKETLEME
Olin_Yag
NuhunAnkaraMakarnasi
Nestle_Su
Pinar
Savola
Socotab
Pepsi
Tuborg_Bira
Vakıf Zeytinlikleri
Nestle cereals
Yepaş Ekmek
Yesaş
Mey
Nestle
Mauri_Maya
Lipton_Dosan
Mondelez
TtlTutun
TrakyaBirlik
TavsanliUn
Tat
Taris
Tamek
Sırma Su
Sunel
Sibaş
KristalYag
Knorr_Besan
Kent_Cadbury
Efes
ELİT Cikolata
Erikli_Su
Eti
Evyap
Ferrero
Filiz Makarna
Timtas
Kavaklıdere
ibb kent ekmek
Hayat Su
Haribo
Frito Lay
BAT
Barilla_Makarna
Banvit
Aroma
Ankara Fırınları
Akmina
Alpin Su
Bimbo QSR
Bolca Mantı
BUNGE YAĞ
Chipita Gıda Üretim A.Ş.
Coca Cola
Damla Su
Danone
Doğuş Cips
Dr Oetker
Agthia
15 Haziran 2020
ADIM ADIM KIDEME VEDA

Hükümet, yıllardır gündeminde olan ve her defasında geri adım atmak zorunda kaldığı kıdem tazminatını fona dönüştürme girişimini tüm itirazlara karşın yeniden masaya getirdi.

ADIM ADIM KIDEME VEDA

Hükümet, yıllardır gündeminde olan ve her defasında geri adım atmak zorunda kaldığı kıdem tazminatını fona dönüştürme girişimini tüm itirazlara karşın yeniden masaya getirdi. Fon, bireysel emeklilik modeli olan Tamamlayıcı Emeklilik Sistemi’nin (TES) bir parçası yapılmak isteniliyor. Hükümetin hazırladığı Orta Vadeli Program’da (OVP) TES’in “ekonominin uluslararası sermaye hareketlerindeki oynaklığa dayalı kırılganlığını azaltacağı, reel sektöre TL cinsinden ucuz ve uzun vadeli kaynak sağlayacağı” vurgulanıyor.

Bunun “sermaye piyasalarını derinleştirecek kapsamlı bir reform paketi” olacağı belirtiliyor. OVP’deki açıklama TES’in asıl amacının yeni kaynak yaratmak olduğunu ortaya koyuyor. “Sermaye, piyasa” gibi ifadelerle işçilerin temel güvencesi, en önemli kazanımı olan kıdem tazminatının yana yana getiriliyor olması bile, emeğe bakışı gösteriyor.
 
TES’in kıdem tazminatı ile birlikte bir diğer ayağının da tüm çalışanları içine alacak “zorunlu bireysel emeklilik sistemi (BES)” olması bekleniyor. Tüm bu gelişmeler ışığında kıdem tazminatında mevcut durum, getirilmek istenilen modeller ile tarafların tutumu 10 soruda şöyle:
 
MEVCUT DURUM NE ?
 
En az bir yıllık çalışması olan ve kendi isteği dışında işten ayrılan işçiye kıdem tazminatı ödenmek zorunda. Kendisi işten ayrılan işçi kıdem tazminatı alamıyor. Ancak evlilik, emeklilik, askerlik, malullük gibi nedenlerle işten ayrılan ya da “haklı fesih” hakkını kullanan işçi de kıdem tazminatına hak kazanıyor. Sözleşme işveren tarafından “ahlak ve iyi niyet kurallarına” aykırılık kapsamında sonlandırılırsa işçi tazminat alamıyor.

NASIL HESAPLANIYOR ?
 
İşçi bir yıllık çalışması karşılığında bir aylık (30 günlük) brüt ücreti tutarında kıdem tazminatına hak kazanıyor. Bu da brüt maaşın aylık yüzde 8.33’üne denk geliyor.

NE GETİRİLMEK İSTENİYOR ?
 
2 model üzerinde konuşuluyor. İlkinde yüzde 8.33’lük oranın yüzde 5.33’ü, yani 19 günü mevcut sistemdeki gibi devam edecek. Ancak geriye kalan yüzde 3’lük pay (11 gün) TES’e aktarılacak. İsteğe bağlı olan 2. modele göre ise işveren brüt ücretin yüzde 4’ünü ödeyecek. İşçi asgari ücretli ise brüt maaşın yüzde 0.5’ini, 2 asgari ücrete kadar brüt maaşın yüzde 1.5’ini, 2 asgari ücret ve üzeri brüt maaşın yüzde 2.5’ini karşılayacak. Devlet asgari ücretin yüzde 1’ine kadar destek verecek. Damga vergisi, gelir vergisi indirimi, stopaj indirimi yapacak.
 
TES’E HAK KAZANMA KOŞULU NE ?
 
İşçi 60 yaşında tamamlayıcı emeklilik hesabında biriken paranın yüzde 25’ini alabilecek. Kalan tutar ise emekli maaşına eklenecek. 60 yaşından önce ilk kez konut edinme, evlilik, ağır hastalık, işten çıkış (1 kez) durumlarında ise tamamlayıcı emeklilik hesabında biriken paranın sadece yüzde 10-20’si ödenecek.
 
OLUMSUZ YÖNLERİ NE ?
 
Sendikalara göre, işçi 75 yaşına kadar toplu para alamayacak. 60 yaşında ancak kıdem tazminatının yüzde 25’ini alabilecek. İşveren çıkışta toplu para yükünden kurtulduğu için istediği zaman, isteği gibi işçiyi işten atabilecek. Fonların getirisi çok düşük. İşçinin kıdem tazminatı eriyecek. Ayrıca Türkiye’de daha önce kurulmuş olan konut edindirme yardımı (KEY), tasarrufu teşvik fonu gibi uygulamaların sonuçlarına da dikkat çekiliyor. Bu arada kıdem fona dönüştürülürse toplu iş sözleşmeleri ile ilave kıdem hakkı alınmasının da önü kapanacak.
 
HAK KAYBI OLACAK MI ?
 
Sendikalara göre kesinlikle olacak. Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk ise “Kazanılmış haklar korunacak. 30 güne karşı gelen bir yüzde 8.33 oranımız var, bu korunacak” dedi. Selçuk’un açıklaması 1 yıla, 1 aylık brüt ücret anlamına gelen yüzde 8.33’lük oranda değişiklik olacağını açıkça ortaya koyuyor.
 
NE ZAMAN TBMM’YE GELECEK ?
 
Hükümet düzenlemeyi Meclis tatile girmeden çıkarmak istiyor. Bakan Zehra Zümrüt Selçuk da müzakerelerin sürdüğünü ve hızlı şekilde çalıştıklarını söyledi. Ancak hükümetin, değişiklik konusunda kıdemi “kırmızı çizgileri” olarak gören sendikaları ikna edebilmesi çok zor. Bu nedenle bir geri adım da olabileceğine dikkat çekiliyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamasına göre TES 2022 yılında yürürlüğe girecek.
 
YAŞLARA GÖRE NE PLANLANIYOR ?
 
Hükümet, 25 yaş altı ile 50 yaş üstüne esnek, kısmi zamanlı çalışma getirmek istiyor. Çalışma Bakanı da bu gruplarda part-time çalışmayı teşvik edeceklerini söyledi. Yani işverene destek verilecek. Hükümetin hedefi bu yolla işsizliği düşürmek. Ancak bu, çalışanlar için “belirli süreli iş sözleşmesi” anlamına geliyor. Bu durumda çalışanların kıdem tazminatlarının da ortadan kalkacağına dikkat çekiliyor. TES’in yürürlüğe gireceği 2022 öncesinde ilk olarak bu yaş grupları için kıdem tazminatının yok olacağına işaret ediliyor.
 
DÜZENLEME PAYLAŞILDI MI ?
 
Hükümetin son yaptığı toplantıya 3 büyük işçi konfederasyonundan Türk-İş ve Hak-İş davet edildi. Ancak DİSK toplantıya çağrılmadı. Toplantıya katılan Türk-İş yönetimi ısrarla kendilerine yazılı metin verilmediğini savunuyor. Hak-İş’ten ise açıklama yok. İşçi konfederasyonları dışında sendikaların büyük bir bölümü de yapılacak düzenleme hakkında bilgi sahibi değil.
 
TARAFLARIN TUTUMU NE?
 
Türk-İş’in “kıdem tazminatına dokunulması halinde genel greve” çıkılacağına yönelik son 3 genel kurulda delegelerin oybirliği ile alınmış kararları var. Genel kurul en üst karar organı olduğu için burada alınan kararlar Türk-İş yönetimini de bağlıyor.
 
Genel grev kararı bulunan DİSK, kıdem tazminatının fona dönüştürülmesine kesin olarak karşı. Hak-İş ise hak kaybı olmaması kaydıyla fona sıcak bakıyor. Ancak son yapılan toplantıda Hakİş, “zamanlamanın” yanlış olduğuna dikkat çekti.
 
İşveren örgütleri olan TOBB ve TİSK bu konuda uzlaşı olmasını istiyor. İşçi örgütleri ile uzlaşı sağlanmadan değişiklik yapılmasına karşı çıkıyor. Hükümet ile son yapılan toplantıda da işveren örgütleri “zamanlamanın” yanlışlığına dikkat çekti.
DİĞER HABERLER
CARGILL İŞÇİLERİ 1000 GÜNDEN UZUN SÜREDİR NEDEN EYLEM YAPIYOR, ŞİRKET SUÇLAMALAR İÇİN NE DİYOR?
CARGILL İŞÇİLERİ 1000 GÜNDEN UZUN SÜREDİR NEDEN EYLEM YAPIYOR, ŞİRKET SUÇLAMALAR İÇİN NE DİYOR?

2018 yılında işten çıkarılan Cargill Türkiye işçilerinden sekizi, sendikal faaliyetleri nedeniyle Anayasa’ya aykırı olarak işlerine son verildiği gerekçesiyle 1000 günü aşkın süredir işe iade mücadelesi yürütüyor. BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan şirket, mahkemece hükmedilen tüm tazminatların ödendiğini ve sorunların hukuken çözüldüğünü belirtse de işçiler, “bir daha hak aradıklarında işten kovulmamak için” Cargill’de yeniden işbaşı yapma mücadelesini sürdürmekte kararlı olduklarını söylüyor.

GIDADA ARACI VURGUNU
GIDADA ARACI VURGUNU

Pandemide Türkiye’de liberal ekonominin en acımasız şekilde kendini gösterdiği sektör gıda oldu. Aracıların çiftçileri istediği fiyatı zorladığı, marketlerin aynı anda aynı oranlarda zam yaptığı bu dönemde vatandaş ve çiftçiler yoklukla mücadele ediyor, tüketici dernekleri acil müdahale çağrısı yapıyor.

1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL? (II)
1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL? (II)

Türkiye işçi sınıfı 1960’lardan günümüze çok büyük değişim gösterdi. 1960’lı yıllarda Türkiye’nin toplumsal ve siyasal dönüşümü için işçi sınıfına umut bağlayanların nesnel olarak başarı şansı yoktu. Bugün ise işçi sınıfına dayanmayanların hiçbir başarı şansı yok. Dünkü yazımda bıraktığım yerden devam ediyorum.

1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL?
1960’LARIN İŞÇİSİ NASILDI? GÜNÜMÜZÜN İŞÇİSİ NASIL?

Türkiye’de günümüzde giderek daha da güçlenmekte olan “bağımsız ve demokratik bir Türkiye” ve “sınıfsız ve sömürüsüz bir dünya” mücadelesinin ana gücü, işçi sınıfımızdır. İşçi sınıfımızın yapısını ve davranış dinamiklerini anlamadan, bu büyük sınıfın güvenini ve desteğini kazanmak mümkün değildir.

TEKGIDAIS

BEDAVA
İNCELE