Kırmızı et, yüksek fiyatlarla sofralardan giderek uzaklaştı. İkame olarak sofrada yer alan beyaz et de alternatif olmaktan çıkıyor. Ülkede kişi başına et tüketimi dünya ve gelişmiş ülkelerin ortalamasının gerisinde kaldı.

Artan fiyatlar kırmızı et ve ürünlerinin sofradan uzaklaşmasına neden oldu. Kilosu asgari ücretlinin bir günlük geliri ile yarışan et fiyatları, uygulanan ithalat politikaları ile de düşmüyor.

Alım gücünün gerilemesiyle kırmızı etin ikamesi olan beyaz et de artık alışveriş sepetlerinde yer bulamıyor.

OECD-FAO Tarım Görünümü 2024-2033 raporuna göre kişi başına kırmızı et tüketimi OECD ülkelerinde 34,8 kilo, Avrupa’da 34,5 kilo, dünya genelinde 18,1 kilo iken Türkiye’de sadece 16,6 kilo.

BEYAZ ETTE DE GERİDE

Beyaz et tüketimi açısından da benzer bir tablo ortaya çıktı. OECD ülkelerinde kişi başına 21,8 kilo, Avrupa’da 17,1 kilo, dünya genelinde 10,1 kilo olan beyaz et tüketimi Türkiye’de 11,6 kilo seviyesinde bulunuyor.

Tarım Yazarı Gazi Kutlu, Türkiye’nin son 16 yıldır canlı hayvan ve et ithalatı yapmasına rağmen yurttaşın sofrasına yeterli miktarda et koyamadığına dikkati çekti.

Yapılan ithalata rağmen hayvan varlığının artmadığını belirten Kutlu, “Daha da çarpıcı olan ise savaş halindeki Ukrayna’da kişi başına kırmızı et tüketimi 17,4 kilo, savaşan Rusya’da ise 31,9 kilo. Türkiye, istikrarlı bir şekilde ithalata bağımlı hale gelirken, vatandaşın kırmızı ete erişimi giderek zorlaşıyor. Bu da Türkiye’de hayvancılık sektörünün yıllardır artan maliyetlerle daraldığını gösteriyor” diye konuştu.

Hayvancılığın desteklenmediğini kaydeden Kutlu, “Üretim artırılamıyor ve vatandaş uygun fiyatla ete ulaşamıyor. Turizm sezonunun başlaması ve yem maliyetlerinin yükselmesiyle birlikte et fiyatlarının bin lirayı bulması muhtemel. Hükümetin tüm baskılama çabalarına rağmen 8 aydır fiyatlar artmaya devam ediyor. Çözüm olarak ise yine ithalat gösteriliyor.”

SORUN YETERSİZ DESTEKTE

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın et ithalatının 2028 yılında sona ereceğine ilişkin ifadesine değinen Kutlu, “Mevcut gidişata bakıldığında 2030’da bile bu bağımlılığın sona ermesi mümkün görünmüyor. Dahası, ithalat bittiğinde sofralara daha fazla et gelmeyeceği gerçeğini kimse göz ardı etmemeli. Sorun üretim ve destek politikalarındaki yetersizlikte. Besiciler desteklenmediği sürece Türkiye’nin hayvancılığı daha da derin bir krize sürüklenecek” diye konuştu.

AŞEVİNDEN YARDIM ALAN YURTTAŞ SAYISI YÜZDE 87 ARTTI

CHP Milletvekili Ömer Fethi Gürer, 2024 yılında aşevinden yardım alanların sayısının 65 bin 414 kişiye çıkarak yüzde 87’lik bir artış gösterdiğini belirtti. “Bu rakamlarla birlikte toplumun önemli bir bölüm sosyal yardıma muhtaç durumda” diyen Gürer, 85 milyonluk nüfusun yüzde 16’sının düzenli sosyal yardıma ihtiyaç duyduğunu ifade etti. Gürer, ayrıca, 2014 yılında 2 milyon 274 bin 182 haneye düzenli sosyal yardım yapıldığını, şu an sosyal yardımdan faydalanan kişi sayısının ise 14 milyon 148 bin 740 kişiye yükseldiğine dikkati çekti. Gürer, “Ülkemizde yoksulluk artıyor. Sosyal yardımlar dahi artık yetersiz kalmaya başladı. Her altı kişiden biri düzenli sosyal yardıma muhtaç durumda” dedi.