Haftalardır dolar kurunu konuşan Türkiye’nin ilgisi, patates ve soğan kurunun dolar kurunu da geçmesi nedeniyle, cüzdandan sofraya döndü. Patatesin raflardaki fiyatı 6 liraya kadar çıkarken, soğanın fiyatı da 6 buçuk lirayı buldu. Fiyatların hızla artması karşısında Hükümet, daha önce et, fıstık, hububat ve baklagilde olduğu gibi çözümü ithalata sarılmakta buldu. Ekonomi Bakanı Nihat Zeybekci NTV’ye yaptığı açıklamada, “Soğan-patates fiyatlarıyla ilgili aşırı oynaklık görüyoruz. Konuyla ilgili müdahalemiz başladı. Tarım Bakanlığı olarak bakıyoruz. Bu ürünlerin ithalatına müsaade edeceğiz. Soğan ve patatesin Türkiye’ye gireceği miktar ve ülke belli. Soğan, patates fiyatında spekülasyona izin vermeyiz” dedi.
PLANSIZ TARIM
TÜİK verilerinden baktığımızda Türkiye Ocak-Nisan 2018 döneminde 70 bin 650 ton civarında soğan ihraç etti. Elde edilen gelir 9.2 milyon dolar oldu. Aynı dönemde ihraç edilen patates tutarı da 93 bin 400 tonu aştı. 20 milyon dolarlık gelir elde edildi. Yılın ilk 4 ayında ülkemiz 783 tonluk soğan ithalatına 1.3 milyon dolar ödedi. Aynı dönemde bin tonun biraz üzerinde patates ithal edildi ve 577 bin dolar ödendi. Kendine yeter olduğu halde tarım ve gıda gibi hayati konularda plansızlık nedeniyle iç pazarda fiyat sorunları yaşayan Türkiye’nin geldiği durum, 16 yıllık AKP iktidarının sorunları halı altına süpürerek her fırsatta ithalat ile iç pazarı terbiye etme anlayışının sonucu.
Geçtiğimiz aylarda sadece Niğde’de 300 bin ton patates depolarda çürümeye terk edilirken, hayvan yemi yapılırken gerekli önlemlerin alınmaması fiyatların yükselmesine neden oldu. Üreticiler, patates, soğan fiyatlarında yaşanan yükselme çiftçiye yansımadığını vurgularken yeni üretim sezonu öncesinde patates, soğan ithalatının çiftçinin ölümü demek olduğunu bildirdiler.
ÇİFTÇİYE ÖLÜM FERMANI
Patates, soğan üretim merkezlerinden Niğde’nin Ziraat Mühendisleri Başkanı Emre İmre, patates fiyatlarının son 4 yıldır 20-50 kuruş arasında seyrettiğini hatırlattı. Adana’daki ürünü selin vurması ve Niğde başta olmak üzere İç Anadolu’daki ürünün de yeni yeni pazara çıkma sürecine denk gelmesi sonucu fiyatların tırmandığını kaydeden Emre İmre, şunları söyledi: “Ürün on gün içinde tam anlamıyla pazara inince zaten fiyatlar düşecekti. İthalat yapılacağı açıklandı. Şimdi fiyatlar daha hızlı düşer. Arpa fiyatları artmış ve 110-120 kuruş olmuştu. İthalat haberi gelince fiyatlar 80-90 kuruşa düştü. Patateste ekim alanı da azaldı.
YONCA VE MISIRA KAYAN ÜRETİCİLER OLDU.
Niğde Ziraat Odası Başkanı Veli Kenar da ithalat kararına sert tepki göstererek, “Çukurova bölgesinde geçen yıl patates üreticisi zarar ettiği için bu yıl ekim az oldu. Fiyatlar düşünce devlet destek verseydi bu yıl bu sıkıtı yaşanmazdı. İç Anadolu Bölgesinde bu ay sonunda yeni sezon patateslerin sökümü başlayacak. Yeni ürün piyasaya çıkacak. Tam sezon başında ithalat yapmak çiftçinin ölüm fermanıdır. Çiftçi kesinlikle ithalat istemiyor. İthalat çiftçiyi bitirir” dedi.
Konuştuğumuz üreticiler de ürünlerini yıllardır yok paraya satarken kimsenin hallerini sormadığını, hasat döneminde yapılacak ithalatın çiftçiye kurşun sıkmak anlamına geleceğini ifade ettiler.
