Geçerli bir sebep olmadan işten çıkarılan işçi, belli şartlarla işe iadesi için dava açabilir. Bunun için işyerinde en az 30 işçinin çalışıyor olması yanında iş sözleşmesi sona erdirilen işçinin en az 6 aylık kıdeminin varlığı gerekli ve yeterlidir. Yine işe iade davasının iş sözleşmesinin sona erdiğinin işçiye bildirildiği tarihten itibaren bir ay içinde iş mahkemesinde açılması gerekir. Bu süre hak düşürücü süredir. Yani bu süre geçtikten sonra açılan dava reddedilir. Bu noktada 1 Ocak 2018’den itibaren başlayacak “iş mahkemelerinde zorunlu arabuluculuk” uygulamasını hatırlatmak isterim. Okurumuz işe iade davasını 31 Aralık 2017’den sonra açacaksa mahkemeden önce zorunlu olarak arabulucuya başvurmak zorunda kalacaktır.

 

Mahkemenin feshin geçersizliğine; eş deyişle işçinin işe iadesine ilişkin kararının kesinleşmesinden itibaren işçi, 10 gün içinde işe alınması için işverene başvurur. İşveren bu başvuru üzerinde bir ay içinde işçiyi işe başlatmak zorundadır. Başlatmazsa, daha önce mahkeme tarafından belirlenen işe başlatmama tazminatını (işçinin en az 4 an çok 8 aylık ücreti tutarında) işçiye ödemek zorunda kalacaktır. Yine işveren, işe iade kararının kesinleşmesine kadar mahkeme tarafından işe iade kararında belirlenen en çok 4 aya kadar doğmuş ücret ve diğer haklarını da ödeyecektir.

 

Okurumuzun sorusu aslında tüm bu açıklamalarımızın ötesinde, işe iade davasını kazanması halinde olası kadro olanağından yararlanıp yararlanmayacağı ile ilgili. Asıl-alt işveren(taşeron) ilişkisinin olduğu bir işyerinde, taşeron işçisi, işe iade davasını asıl işveren ve alt işverene birlikte açabilir; yani işe iade davasının davalıları birlikte asıl ve alt işveren olabilir. Bu davada işe iade kararının verilmesi halinde; işe iade kararının uygulanmasından alt işveren, feshin geçersizliğinin sonucu olan boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatından ise asıl işveren ve alt işveren birlikte sorumlu olacaktır.(Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 2017/20673 E. 2017/8868 K. 25.05.2017 T.) Okurumuz alt işveren işçisi olduğu için işe iade alma sorumluluğu da kendi işvereni olan alt işverene aittir. Bu nedenle işe iade davasını kazanması halinde ilgili belediyenin kendisini işe alma yönünde bir sorumluluğu olmayacaktır.